Kas 16, 2015
2566 Görüntülenme

Aziz Nesin Kimdir?

Written by

AZİZ NESİN KİMDİR?

Mehmet Nusret Nesin ya da bilinen isimle Aziz Nesin 20 Aralık 1920 yılında İstanbul \ Heybeliada’da doğmuştur.Bir çok dalda eseri bulunan Aziz Nesin ağırlık olarak , mizah,kısa öykü,tiyatro ve şiir gibi dallarda eserler vermiştir.

Aziz Nesin, UNESCO’nun yayınladığı verilere göre dünya çeviri bibliyografyasına (Bibliyografya : Araştırma ve incelemeye dayanan bilimsel eserlerin ya da yazıların sonunda, o konu ile ilgili yayınları, kaynakları gösteren liste.) göre Aziz Nesin, Türkçe eser veren yazarlar arasında  eserleri en çok çevrilen dördüncü yazar konumundadır.İlk 3 yazar sırasıyla Orhan Pamuk, Yaşar Kemal ve Nazım Hikmet’tir.

Aziz Nesin’in babası Abdülaziz Bey Girensun’ludur.Abdülaziz Bey,  İstanbul’a taşındıktan sonra burada bahçıvanlık yaptı. Ailesinin geçimini bahçıvanlık yaparak sağladı. Aziz Nesin, Kanunu Sultan Süleyman İptidai Mektebinde ilkokulu bitirdikten sonra Darüşşafaka Lisesine girdi.Fakat burada 2 yıl okudu.Daha sonra 1935 yılında Kuleli Askeri Lisesi’ni,1937 de Ankara’da Harp Okulu’nu bitirip asteğmen oldu.Fakat eğitimine devam etti 1939’da Askeri Fen Okulu’nu bitirdi.

Aziz Nesin’in hayatına dair daha çok bilgi edinmek istiyorsanız yazıya eklemiş olduğumuz belgeseli izlemenizi öneririz.

Aziz Nesin, Harp okulunu bitirdikten sonra asteğmen olarak orduya katıldı. Çeşitli yerlerde görev aldı.Ankara’da  Harp Okulun’da açılan ilk tank kursuna katıldı. Fakat bir süre sonra üsteğmen rütbesindeyken “görev ve yetkisini kötüye kullandığı” gerekçesiyle askerlikten uzaklaştırıldı.

Aziz Nesin askerlikten uzaklaştırıldıktan sonra çeşitli işler yaptı.Yazı yazma yeteneği sayesinde çeşitli gazetelerde, dergilerde çalıştı.Aziz Nesin yazılarını yazarken kelimelerini esirgemedi.Politikacıdan devlet adamlarına kadar eleştirdi.Tabi bu eleştirmeler sonucunda zorluklarla karşılaştı.

1946’da Sabahattin Ali ile birlikte Marko Paşa mizah gazetesini çıkardı ve büyük ses getirdi. Dergi dönemin politikacılarını ve tiplemelerini sözünü esirgemeden eleştirmeyi bilmiş, tüm baskıların ve defalarca kapatılmasının getirdiği zor koşullara karşın hedeflediği satış rakamlarına ulaşmıştır. Ancak davalar ve suçlamalar dergi yazarlarına epeyi zor dönemler yaşatmıştır. Nitekim yeni adlarla sürdürmeye çalıştıkları “Markopaşa” ekolünün hararetle eleştirdiği Amerikan yardımının Türkiye üzerindeki emellerine değindiği henüz yayınlanmamış olan “Nereye Gidiyoruz?” adlı yazısı nedeniyle; 12 Ağustos 1947’de 10 ay ağır hapis ve 3 ay 10 gün de Bursa’da “emniyet-i umumiye nezareti” altında bulundurulma cezasına çarptırıldı. Yazılarının bulunduğu bazı gazete ve dergileri illegal ya da masraflı olduğu için meslektaşlarıyla birlikte sattı.
İkinci kitabı Azizname’yi 1948’de çıkardı. Taşlamalardan oluşan bu kitap için İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açıldı. 4 ay tutuklu olarak süren dava sonunda mahkûmiyet almadı; ancak 1949 yılında İngiltere Prensesi II. Elizabeth, İran Şahı Rıza Pehlevi, Mısır Kralı I. Faruk birlikte Ankara’daki elçilikleri aracılığıyla Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na resmen başvurarak, bir yazısında kendilerini aşağıladığı iddiasıyla aleyhine dava açınca 6 ay hapse mahkûm edildi

Aziz Nesin’in “Bir Kadını Ağlatmak” adlı şiirini dinlemenizi öneririz.

Aziz Nesin 1952 yılında Levent’te (Levent : İstanbul’un bir semti) bir dükkan kiralar ve Oluş Kitabevi’ni açar.Fakat iki çocuğunun geçimini sağlayamayınca 1953 de Beyoğlu’nda bir ortağıyla bir fotoğraf stüdyosu açarlar. İsmi de Paradi Fotoğraf Stüdyosu’dur.Aziz Nesin ilerleyen zamanlarda çeşitli dergilerde takma isimlerle öyküler yazmaya başladı.Bir rivateye göre iki yüze yakın takma adı olduğu söylenmektedir.

1955’de 6-7 Eylül faciası olarak tarihimize gelen İstanbul’daki azınlıkların ev ve dükkânlarının korkunç yıkımına suçlu aranmaya başlanmıştı. Demokrat Parti iktidarı olayların bir “Komünist komplosu” olduğunu iddia ederek aralarında Aziz Nesin’in de olduğu, 100’e yakın solcuyu tutuklattı. Aziz Nesin hiçbir gerekçe olmaksızın 9 ay cezaevinde yattı.Bir çok şairin, yazarın ömrü şu yada bu sebepten dolayı bir şekilde ceza evinden yada mahkeme koridorlarından geçmiştir.

1956 yılında Kemal Tahir ile birlikte Düşün Yayınevi’ni kurdu.1958 yılından 1963 yılına kadar Dolmuş-Karikatür dergisiyle birleşmiş yayıncılığını tek başına sürdürmüştür.1962 yılında Zübük adlı mizah dergisini çıkattı.Fakat  bu dergi sadece 42 sayı yaşayacaktır.

1956 yılında İtalya’da (Bordighera’da) yapılan ve 22 ülkenin katıldığı Uluslararası Gülmece Yarışması’nda ilk ödül olan Altın Palmiye’yi “Kazan Töreni” adlı öyküsüyle kazandı. Ertesi yıl aynı ödülü “Fil Hamdi” adlı öyküsüyle ikinci kez kazandı. İlk ödülünü 1960 yılında devlet hazinesine bağışladı.
Düşün Yayınevi’nin Şubat 1963’te yanması üzerine, yazarlığı tek uğraş edindi. İlk kez 1965 yılında -ancak 50 yaşındayken bu hakkı elde edebilmişti- bir pasaport alabildi. Berlin ve Weimar’daki Antifaşist Yazarlar Toplantısı’na davetli olarak katıldı. Altı ay süren bu ilk yurtdışı gezisinde, Polonya, Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan’a gitti.

Aziz Nesin ” Biz Adam  Olmayız” adlı yazısını dinlemenizi öneririz.

Aziz Nesin, 1966’da Bulgaristan’da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında birincilik ödülü olan Altın Kirpi’yi “Vatani Vazife” adlı öyküsüyle kazandı. 1968’de Milliyet Gazetesi’nin açtığı Karagöz oyunu yarışmasında “Üç Karagöz” oyunuyla birincilik ödülü aldı.
1969’da Moskova’da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında “İnsanlar Uyanıyor” adlı öyküsüyle Krokodil birincilik ödülü, 1970’de de Türk Dil Kurumu’nun oyun ödülünü “Çiçu” adlı oyunuyla kazandı.

Eşi Meral Çelen’in önerisiyle 1972’de Nesin Vakfı’nı kurdu. Vakıf’ta, her yıl belirli sayıda alınan kimsesiz ve yoksul çocukların bakım ve eğitimlerini üstlendi. Kitaplarının tüm gelirini vakfa bıraktı.
1976-1980 arasında her yılın edebiyat ürünlerinden seçmelerin bulunduğu Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığı’nı çıkardı. 1974’de Asya-Afrika Yazarlar Birliği’nin Lotus ödülünü kazanan Nesin, 1975 Lotus ödülünü almak için Filipinler’in başkenti Manila’da yapılan törene katıldı.
1976’da Bulgaristan’da Gabrovo kentinde düzenlenen gülmece kitabı uluslararası yarışmasında birinciliği elde ederek Hitar Petar ödülünü kazandı. 1977’de Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı seçilen Nesin, bu göreve uzun yıllar devam etti.
1978’de “Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz” adlı romanıyla Madaralı Roman Ödülü’nü kazanırken, 1982’de Vietnam’daki Asya-Afrika Yazarlar Birliği toplantısından dönüşte Moskova’da kalp hastalığından hastaneye kaldırılan Nesin, “Kalp Hastalıkları Araştırma Merkezi”nde bir ay kalarak tedavi gördü.

1983’te Amerika Birleşik Devletleri’nde Indiana Üniversitesi’nin düzenlediği uluslararası toplantıya çağrılan Nesin, pasaportu 12 Eylül idaresince geri alındığı için bu toplantıya katılamadı.
20 Aralık 1984’te Şan Sinema Salonu’nda 70. doğum günü töreni yapıldı. 1984’de Aydınlar Dilekçesi girişiminde bulundu. 1985’de Ekin A.Ş’nin kurulması girişiminde bulundu. Aynı yıl, İngiltere’de PEN Kulüp onur üyeliğine seçildi ve TÜYAP’ın düzenlediği “Halkın Seçtiği Yılın Yazarı” ödülünü kazandı.
Nesin, 1989’da “Demokrasi Kurultayı”nın toplanmasında etkin görev aldı ve oluşturulan “Demokrasi İzleme Komitesi”nin iki başkanından biri oldu. Aynı yıl, Sovyet Çocuk Fonu’nun ilk kez verilen “Tolstoy Altın Madalyası”na değer görüldü.

19 Mart 1990’da Ankara Sanat Kurumu’nda 75. yaşını kutlayan Nesin, 2 Temmuz 1993’de Pir Sultan Abdal etkinliklerine katılmak üzere Sivas’a gitti. 37 kişinin yaşamını yitirdiği Madımak Oteli katliamından sağ kurtuldu.

Yazar, söyleşi ve imza günü için gittiği Çeşme Alaçatı’da, 5 Temmuz’u 6 Temmuz’a bağlayan gece sabaha karşı geçirdiği kalp kriziyle hayatını kaybetti. Cenazesi Çeşme Cumhuriyet Savcısı’nın isteğiyle otopsi yapılmak üzere 6 Temmuz’da İstanbul Çapa Tıp Fakültesi’ne getirildi. 7 Temmuz 1995’de vasiyeti gereği hiçbir tören yapılmaksızın ve yeri belli olmayacak şekilde Çatalca’daki Nesin Vakfı’nın bahçesine gömüldü.
Ankara Uluslararası Film Festivali çerçevesinde verilen özel ödüllerin arasında “Aziz Nesin Emek Ödülü” verilmektedir.

Kategori:
Şairler
http://www.resimlisiirler.net

Aşka, sevgiye, dostluğa dair en güzel şiirleri resimleri ve şairlerin hayatını resmederek sizlerle buluşturuyoruz.

Comments to Aziz Nesin Kimdir?

Bir Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir