Şub 8, 2016
1342 Görüntülenme

Ahmet Hamdi Tanpınar Hayatı

Written by

Ahmet Hamdi Tanpınar 23 Haziran 1901 yılında İstanbul’da doğmuş ve yine 24 Ocak 1962 yılında 61 yaşından İstanbul’da hayata gözlerini yummuştur.Ahmet Hamdi Tanpınar 61 yıllık yaşamına bir çok roman,öykü,çeviri ve şiir sığdırmıştır.Ahmet Hamdi Tanpınar edebi kişiliğinin yanı sıra o bir öğretmen ve aynı zamanda bir siyasetçidir.

Cumhuriyet’in ilk dönem öğretmenlerinden olan Tanpınar,  “Bursa’da Zaman” adlı şiiriyle büyük bir okuyucu kitlesi tarafından beğenilmiş ve bu onun tanınmasına neden olmuştur.Şiir, hikâye, roman, deneme, makale, edebiyat tarihi gibi bir çok alanda Yirmi Beş Senenin Mısraları” adı altında beş yazılık bir deneme serisi yayımlamıştır.

İlk hikayesi olan “Geçmiş Zaman Elbiseleri’ni tefrika (Tefrika:Bir yazı dizisini, bir romanı vb.’yi gazete ve dergilerde bu biçimde yayımlamak) etmeye başladı.Ancak bu 1939 yılında Oluş dergisinde tamamlanabilecektir.

Ahmet Hamdi Tanpınar “19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi” adlı eseriyle edebiyat tarihçiliğine yeni bir  fikir ve bakış açısı kazandırmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 7. dönem Maraş (Maraş henüz Kahraman ünvanını almamış bu ünvan Maraş’a 7 Şubat 1973’de verilecektir.) milletvekilidir.


Trt Okul tarafından hazırlanmış olan “Edebiyatın Yüzü – Ahmet Hamdi Tanpınar” adlı 6 dakidaklık videoyu izlemenizi öneririz.

HAYATI

23 Haziran 1901’de Şehzadebaşı’nda doğdu.Şehzadebaşı İstanbul’un Fatih ilçesine bağlı olan bir semt.Ahmet Hamdi Tanpınar’ın babası Gürcü asıllı Hüseyin Fikri Efendi, annesi Nesime Bahriye Hanım’dır.Hüseyin Fikri Efendi’nin 3 çocuğu vardır Tanpınar bu üç çocuğun en küçüğüdür.Babası Hüseyin Fikri efendi kadıdır.Babasının görevi yüzünden şairin çocukluğu görev yaptığı Ergani (Diyarbakır’ın bir ilçesi), Sinop, Siirt, Kerkük ve Antalya’da geçmiştir.Hüseyin Fikri Bey Kerkük’te kadılık yaptığı sırada Kerkük’ten yaptıkları bir yolculuk sırasında eşi Nesime Bahriye Hanımı 1915 yılında tifüsten kaybeder.Ahmet Hamdi Tanpınar 14 yaşında iken annesini kaybeder.

Ahmet Hamdi Tanpınar lise öğrenimini Antalya’da tamamladıktan sonra yükseköğrenim için İstanbul’a gitti.Burada Halkalı Ziraat Mektebi’nde bir yıl yatılı olarak okuduktan sonra 1919 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne girdi.Şair Yahya Kema Beyatlı’nın öğrencisi oldu. Yahya Kemal onun şiir zevkinin, millet ve tarih hakkında görüşlerinin oluşmasında önemli rol oynamıştır.Musul Akşamları, yayımlanan ilk şiiridir.Yahya Kemal’in çıkardığı Dergâh Dergisi’nde 1921-1923 arasında 11 şiiri yayımlandı. 1923 yılında Şeyhî’nin Hüsrev ü Şirin adlı mesnevisi üzerine yazdığı lisans teziyle Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu.

Okuldan mezun olduktan sonra  Erzurum Lisesi’nde edebiyat öğretmenliğine başlayan Ahmet Hamdi 1925’te Konya Lisesi’ne, 1927’de Ankara Erkek Lisesi’ne tayin oldu.1930-1932 yılları arasında Gazi Terbiye Enstitüsü’nde edebiyat öğretmenliği yaptı; bir yandan da Ankara Kız ve Erkek Liselerinde ders vermeye devam etti.

Bir dönem Ahmet Kutsi Tecer ile Görüş Dergisini çıkardı.1933 yılında Ahmet Haşim’in ölümü üzerine bu günkü adıyla Güzel Sanatlar Akademisi’nde sanat tarihi öğretmeni olarak göreve başladı.

1939 yılın da Tanzimat 100.yılı dolayısıla Türkiye’nin ilk milli eğitim bakanı ve aynı zaman da şair Can Yücel’in babası olan Hasan Ali Yücel tarafından Edebiyat Fakültesine doktorası olmamasına rağmen profesör olarak atandı. Hazırladığı edebiyat tarihinin de etkisiyle 1940’lı yıllarda yazı faaliyetleri yeni Türk edebiyatı etrafında şekillendirdi. Kitap tanıtım yazıları ve İslam Ansiklopedisi’ne maddeler yazdı. 1940 yılında 39 yaşındayken Kırklareli’nde topçu teğmeni olarak askerliğini yaptı.

İlk romanı Mahur Beste 1944’te Ülkü dergisinde tefrika edildi. Tanpınar’ın önemli çalışması Beş Şehir, 1946’da kitaplaştı.
1946 seçimlerinde parti tarafından tekrar milletvekilliğine aday gösterilmeyince bir süre Millî Eğitim Bakanlığı’nda orta öğretim müfettişliği yapan Tanpınar, iki yıl sonra Güzel Sanatlar Akademisi Estetik hocalığına, ardından Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ndeki görevine döndü.

Ahmet Hamdi Tanpınar, 24 Ocak 1962 yılında geçirdiği bir kalp spazmı sonrasında 60 yaşında iken hayata gözlerini yumdu.Mezarı İstanbul da Aşiyan Mezarlığı’ndadır.

Kategori:
Şairler
http://www.resimlisiirler.net

Aşka, sevgiye, dostluğa dair en güzel şiirleri resimleri ve şairlerin hayatını resmederek sizlerle buluşturuyoruz.

Bir Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir